ekologiczna biblioteka, Warszawa
A A A

Ekologiczna biblioteka Warszawa - Syzyfowe prace

śniegu. Myśl nie miała prawa ruszać się ani naprzód, ani w tył, toteż tkwiła w miejscu. Z
pozoru wydawać się mogło, że młodzież klerykowska ćwiczy na klasycyzmie jeśli nie dusze
swe, to przynajmniej pamięć. Ale i to było złudzeniem. Słowa i zwroty wykuwane z taką
usilnością i mozołem nie wiązały się asocjacją ani ze światem zewnętrznym, ani nie budziły
popędów estetycznych i nie ulegały wcale sądowi jako czynność celowo przedsięwzięta. Byty
to dźwięki martwe i z jałowym brzmieniem. Odpowiadające im prądy mózgowe przebywały
niektóre tylko drogi. Nic też dziwnego, że wychowaniec klerykowski w parę lat po opuszczeniu
szkoły tracił grekę z pamięci tak zupełnie, że z trudem odróżniał litery tego języka, w którym
tak niedawno umiał wyrażać swe myśli.
Wszystek zapas wiadomości gramatyczno-literackich znikał z jego mózgu tak bez śladu,
jak znika obraz sztucznie na kliszy w ciemni optycznej wywołany, gdy ją z doskonałego mroku
wynieść na światło dzienne.
Podobny skutek osiągnęły gimnazjalne lekcje historii. Na klasę szóstą przypadał kurs
dziejów Rosji z epoki tak zwanych udziałów i wieców. Borowicz i wszyscy jego koledzy po
całych nieraz nocach wyuczali się na pamięć istnych kolekcyj książątek Rusi, dat ich rozmaitych
przeniewierstw, morderstw, oślepień, pochwyceń władzy, bitw, śmierci, tworzyli sobie
w mózgach prawdziwą barykadę z tych wiadomości; o przedstawieniu ducha i sensu tamtych
odległych czasów nauczycielowi ani się śniło. Suchy i zajadły Rosjanin Kostriulew wchodził
do klasy, siadał na katedrze, obrzucał jednym spojrzeniem wychowańców drżących z trwogi,
przepowiadających sobie w myśli genealogie książęce, nazwy ich włości, daty ich skonu –
raptem wymawiał nazwisko któregoś z delikwentów i od razu ciskał mu pytanie:
– Synowie Jarosława Pierwszego Mądrego?
– Izjasław Kijowsko-Nowgorodzki, Światosław Czernihowski, Wsiewołod Perejasławski,
Igor Włodimiro-Wołyński, Wiaczesław Smoleński... – trzepał uczeń jednym tchem. Gdy
podjeżdżał do końca listy, już musiał recytować drugą odpowiedź na pytanie:
– Bitwa na brzegach Kałki?
Języki: francuski, niemiecki i polski były kopciuszkami kursu gimnazjalnego. Uczeń mógł
wybrać sobie z dwu pierwszych jeden tylko język, a na polski, rzecz prosta, mógł nie chodzić
bezkarnie. Co większa, uczeń Rosjanin w żadnym razie nie miał prawa uczęszczania na wykłady
mowy polskiej, prowadzone w języku rosyjskim. Godziny tych gwar nowożytnych
“zgniłego Zachodu” były, szczerze mówiąc, godzinami humorystyki. Wykładający już to należeli
do gatunku czupiradeł, jakich świat nie widział, już, jak Sztetter, do kategorii ludzi rozbitych
w sobie i bezpowrotnie obojętnych. Dość powiedzieć, że w chwili ukończenia całkowitego
kursu nauk w gimnazjum “filologicznym” ani jeden z wychowańców nie umiał języka
francuskiego czy niemieckiego tyle, żeby mógł swobodnie przeczytać rozdział powiastki dla
ludu. Wszystkie natomiast siły intelektualne młodzieży starszej wytężone były w kierunku
pisania ćwiczeń rosyjskich o tematach historycznych, literackich i abstrakcyjnych. Każde
ćwiczenie, stosownie do gatunku, musiało być składane według formuły zwanej planem, musiało
zawierać wstęp, wykład i finał, a każda z tych części rozbita była na tak zwane “myśli”.
Jeżeli trudnym było utrzymanie równowagi podczas wypisywania tak zwanych “myśli”, to
nie mniej trudu zadawało baczenie na “polonizmy”. Opracowanie i wykończenie ćwiczenia
rosyjskiego było robotą tak mozolną, tak niewdzięczną i drewnianą, że każdy z uczniów zgodziłby
się chętniej kuć całe ody Łomonosowa na pamięć niż budować jednę rozprawę. Najczęściej
też wychowańcy pana Zabielskiego ściągali ćwiczenia ze starych kajetów, z podręczników
literatury Bóg wie skąd sprowadzanych, a wreszcie z książek pożyczonych z biblioteki
szkolnej.

 

W pustyni i puszczy
W pustyni i puszczy - część 1
W pustyni i puszczy - część 2
W pustyni i puszczy - część 3
W pustyni i puszczy - część 4
W pustyni i puszczy - część 5
W pustyni i puszczy - część 6
W pustyni i puszczy - część 7
W pustyni i puszczy - część 8
W pustyni i puszczy - część 9
W pustyni i puszczy - część 10
W pustyni i puszczy - część 11
W pustyni i puszczy - część 12
Moralność Pani Dulskiej
Moralność Pani Dulskiej - część 1
Moralność Pani Dulskiej - część 2
Moralność Pani Dulskiej - część 3
Moralność Pani Dulskiej - część 4
Moralność Pani Dulskiej - część 5
Moralność Pani Dulskiej - część 6
Moralność Pani Dulskiej - część 7
Moralność Pani Dulskiej - część 8
Moralność Pani Dulskiej - część 9
Krzyżacy tom - I
Krzyżacy - część 1
Krzyżacy - część 2
Krzyżacy - część 3
Krzyżacy - część 4
Krzyżacy - część 5
Krzyżacy - część 6
Krzyżacy - część 7
Krzyżacy - część 8
Krzyżacy - część 9
Krzyżacy - część 10
Krzyżacy - część 11
Krzyżacy tom - II
Krzyżacy - część 1
Krzyżacy - część 2
Krzyżacy - część 3
Krzyżacy - część 4
Krzyżacy - część 5
Krzyżacy - część 6
Krzyżacy - część 7
Krzyżacy - część 8
Krzyżacy - część 9
Krzyżacy - część 11
Krzyżacy - część 11
Krzyżacy - część 12
Ogniem i mieczem tom - I
Ogniem i mieczem - część 1
Ogniem i mieczem - część 2
Ogniem i mieczem - część 3
Ogniem i mieczem - część 4
Ogniem i mieczem - część 5
Ogniem i mieczem - część 6
Ogniem i mieczem - część 7
Ogniem i mieczem - część 8
Ogniem i mieczem - część 9
Ogniem i mieczem - część 10
Ogniem i mieczem - część 11
Ogniem i mieczem - część 12
Ogniem i mieczem tom - II
Ogniem i mieczem - część 1
Ogniem i mieczem - część 2
Ogniem i mieczem - część 3
Ogniem i mieczem - część 4
Ogniem i mieczem - część 5
Ogniem i mieczem - część 6
Ogniem i mieczem - część 7
Ogniem i mieczem - część 8
Ogniem i mieczem - część 9
Quo vadis
Quo vadis - część 1
Quo vadis - część 2
Quo vadis - część 3
Quo vadis - część 4
Quo vadis - część 5
Quo vadis - część 6
Quo vadis - część 7
Quo vadis - część 8
Quo vadis - część 9
Quo vadis - część 10
Quo vadis - część 11
Quo vadis - część 12
Quo vadis - część 13
Quo vadis - część 14
Quo vadis - część 15
Syzyfowe prace
Syzyfowe prace - część 1
Syzyfowe prace - część 2
Syzyfowe prace - część 3
Syzyfowe prace - część 4
Syzyfowe prace - część 5
Syzyfowe prace - część 6
Syzyfowe prace - część 7
Copyright (C) ekologiczna-biblioteka.waw.pl